Onderzoekers van onder meer de Universiteit van North Carolina en DAN hebben bekeken of het invullen van een checklist vlak voor het maken van een duik leidt tot minder ongelukken. De resultaten van het onderzoek zijn beschreven door Ranapurwala et al. in het artikel ‘The effect of using a pre-dive checklist on the incidence of diving mishaps in recreational scuba diving: a cluster-randomized trial‘ en onlangs gepubliceerd in het International Journal of Epidemiology.

Interventie

Het onderzoek is in de zomer van 2012 uitgevoerd bij vier duikscholen in North Carolina, Cozumel en de Kaaiman Eilanden. Deelnemers werden, per duikdag en duiklocatie, verdeeld in twee groepen. Een groep (de interventiegroep) kreeg vóór de eerste duik een schriftelijke checklist, die vergelijkbaar is met de ‘buddy check’ en een duikplanning zoals de meeste duikers kennen. Beide groepen vulden na elke duik een duiklog in en aan het eind van de dag een vragenlijst over eventuele ongelukken. Het aantal kleine (bijvoorbeeld verlies van lood) en grote ongelukken (zoals te weinig lucht) per 100 duiken werden vergeleken tussen de twee groepen.

Er waren 1043 deelnemende duikers die in totaal 2041 duiken maakten. De onderzoekers vonden, dat er in de interventiegroep minder grote én minder kleine ongelukken werden gerapporteerd door de duikers, ongeveer 1 minder per 25 duiken. Niemand raakte gewond. Ze concluderen dan ook, dat het gebruik van een checklist duiken veiliger kan maken en gezondheidsschade kan voorkomen.

Toepasbaarheid onderzoek

Dat klinkt natuurlijk heel mooi, maar er is ook wel wat aan te merken op deze studie. Ten eerste is het onduidelijk hoeveel duikers niet mee wilden doen en wat er met de duikers is gebeurd waar geen uitkomsten van bekend zijn. Met andere woorden: deze missende info zou de resultaten kunnen verstoren. Ten tweede is het de vraag of de uitkomsten van toepassing zijn op recreatieve duiken in het algemeen of alleen voor duiken zoals die gemaakt worden op de onderzoeklocaties. Opleidingsniveau, maar ook impact van problemen onder water, is op de warmwater vakantiebestemming waar dit onderzoek is gedaan, niet vergelijkbaar met bijvoorbeeld duiken in Nederland. Tot slot vinden de onderzoekers juist een grotere kans op ongelukken in een subgroep, die uit zichzelf al gebruik maakte van een checklist (deze groep had dus een dubbele check). Misschien is deze dubbel-check groep zich meer bewust van fouten en zal deze ook sneller rapporteren, waardoor het alleen maar lijkt of er meer fouten zijn terwijl dit niet zo is.

Veiliger duiken met checklist

Hoewel de studie laat zien, dat duikers die de checklist kregen, minder vergissingen maakten, vinden wij de conclusie van de auteurs dat er ook echt ongelukken voorkomen kunnen worden wat te stellig. Gelukkig is er in de duiksport al veel aandacht voor veilig duiken. Maar, zeker als je niet zo frequent duikt, kan het geen kwaad om je geheugen weer even op te frissen met een korte check.

Foto: U.S. Naval Forces Central Command / CC BY 2.0