Rond de zes Caribische eilanden die zijn verbonden met Nederland dreigen de koraalriffen binnen 15 jaar te verdwijnen. Daardoor zal ook een groot deel van de eiland-economieën instorten. Het nieuw te vormen kabinet moet met spoed een deltaplan maken om dit te voorkomen. Prof. dr. Han Lindeboom stuurde hierover een brandbrief aan de informateur.

WUR en NIOZ luiden noodklok

Grafiek ontwikkeling koraalriffen
Voorspellingen ontwikkeling koraalriffen Curaçao en Bonaire (Han Lindeboom naar: De Bakker et al, 2016)

Tijdens een bijeenkomst op het Paleis op de Dam van 6 december 2016 stelde prof. Jeremy Jackson (Smithsonian en Scripps, USA) op basis van uitvoerig onderzoek dat het zo slecht gaat met de koraalriffen, dat deze bij ongewijzigd beleid en beheer over ongeveer 15 jaar geheel verdwenen zullen zijn en dat de bodem bedekt zal zijn door slijmalgen. Oorzaken zijn: overmatige aanvoer van voedingsstoffen vanaf het land (eutrofiëring), erosie, overbevissing, verkeerde vormen van kustontwikkeling, vervuiling, introductie van gebiedsvreemde soorten en klimaatverandering.

Gealarmeerd door deze conclusies bezocht de Nederlandse deskundige prof. dr. Han Lindeboom (Universiteit Wageningen en NIOZ) daarop tussen 20 februari en 6 maart alle zes Caribische eilanden van het koninkrijk en peilde daar de bereidheid van de verschillende gouvernementen, nationale parken en andere belanghebbenden om mee te doen aan een deltaplan voor het redden van de koraalriffen.

Noodzakelijke elementen zijn:

  • Zeer ver terugdringen van eutrofiëring van de zee; met minimaal dezelfde maatstaven als in Europa gelden, maar bij voorkeur een reductie tot nul;
  • Door land- en kusterosie en ondoordacht gebruik van de rivierdalen komt er te veel slib op de koralen. Dit dient zo sterk mogelijk te worden teruggedrongen, met maatregelen die ook noodzakelijk zijn voor de veiligheid van de bewoners;
  • Klimaatverandering vormt ook in het Caribische gebied een grote bedreiging. Het Nederlandse klimaatprogramma moet ook daar uitgerold worden;
  • Veel betere afvalverwerking, de huidige afvalverwerking is ver beneden het gewenste niveau waardoor er grote milieurampen dreigen;
  • Voor herstel van de vispopulaties die de koralen onderhouden en visserij dient een programma “Breng de grote vissen terug en bestrijd exoten” uitgevoerd te worden.

Gewenste politieke en bestuurlijke acties

Koraalrif Oostpunt Curaçao - Foto: Wil Stutterheim
Koraalrif Oostpunt Curaçao – Foto: Wil Stutterheim (genomen met een GoPro Hero4 Black)

In de gesprekken hierover hebben vertegenwoordigers van alle eilanden aangegeven mee te willen doen met zo’n deltaplan omdat iedereen inziet dat nú handelen absoluut noodzakelijk is. Het Δ-plan, waarbij het Griekse teken Δ (delta) ook staat voor verandering, moet bijdragen aan een adequaat natuur en milieubeleid, maar het plan moet veel meer beogen dan het redden van de koralen. Het kan ook voor langere termijn de economieën sterk verbeteren, omdat het toerisme een belangrijke motor van de Caribische economieën is en veel werkgelegenheid biedt.

Als de koraalriffen verdwijnen gaan de eilandeconomieën ten gronde. De dan sterk stijgende werkloosheid en armoede zal ook gevolgen hebben voor Nederland. In het nieuwe regeerakkoord moet daarom worden gesteld dat de koninkrijksregering een task force in gaat stellen om de grote problemen verder in kaart te brengen, oplossingen aan te dragen en deze te implementeren. Hiervoor is een bedrag nodig in de orde van een miljard euro, verdeeld over de komende tien jaar”.