Onderzoekers van onderwijsinstelling GroeneWelle uit Zwolle geloven er wel in: over tien jaar kan de kwabaal op ons bord liggen. Deze vis met de Latijnse naam Lota lota kwam vroeger veel voor in Nederland, maar is lange tijd afwezig geweest. Inmiddels wordt de kwabaal weer met enige regelmaat gezien en werken RAVON, Waternet en Project Baseline samen om deze enige zoetwatervis uit de kabeljauwfamilie in kaart te brengen. Bij GroeneWelle denken ze dat deze vis een prima alternatief is voor paling, omdat de kwabaal waarschijnlijk wel makkelijk duurzaam en commercieel gekweekt kan worden.

Kwabaal in Nederland

Kwabaal (Lota lota) - Foto: Danube Vidin
Kwabaal (Lota lota) – Foto: Danube Vidin

In Nederland kom je de kwabaal onder meer tegen in de Vinkeveense Plassen, de Friese meren en de Utrechtse plassen. De vissen hebben een groenbruine kleur, een gemarmerde tekening en een langgerekt lichaam. In ons land komen exemplaren tot ongeveer 70 cm voor, maar ze kunnen wel 150 cm lang worden. Net als de Europese meerval heeft de kwabaal een platte, brede kop, maar slechts één bekdraad. De vis houdt van koel, zuurstofrijk en stromend water en paart in water dat ongeveer 4 ºC is. Natuurorganisaties zijn geïnteresseerd in de vis, omdat toenemende aantallen van deze soort iets zegt over betere waterkwaliteit.

Kwabaal op het menu?

Maar is de kwabaal ook een lekker alternatief voor paling of andere vis? De vis is niet echt bekend onder vishandelaren en koks, laat staan dat veel chefs ervaring hebben met het verwerken van deze vis. Net zoals de paling is dit een vette vis. Volgens Bertus Boer, onderzoeker bij de GroeneWelle, smaakt de kwabaal zonder toevoegingen al heerlijk. In onder meer Finland worden de lever en het kuit als een delicatesse gezien. De lever van de kwabaal bevat daarnaast visolie die rijk is aan vitamine A en D.

Drie schoongemaakte kwabalen - Foto: Oskar Kettunen / CC BY 2.0
Drie schoongemaakte kwabalen – Foto: Oskar Kettunen / CC BY 2.0

Of we de vis straks inderdaad kunnen kopen bij de vishandel of supermarkt is nog even afwachten. Het project van de GroeneWelle loopt inmiddels een jaar en houden ze daar nu zo’n 250 kwabalen. Het is even afwachten hoe goed de vis zich voortplant in gevangenschap, maar wanneer dat succesvol blijkt, dan zou er een mooi alternatief gevonden kunnen zijn voor de paling, die het momenteel aardig zwaar heeft.

Kom je ondertussen tijdens een duik een kwabaal tegen? Meld dit dan even bij Project Baseline Vinkeveen of via de handige apps op webobs.org of telmee.nl.