Minister Schultz heeft bekend gemaakt minder dan 40% van twee kwetsbare natuurgebieden in de Noordzee te willen beschermen, het Friese Front en de Centrale Oestergronden. Hiermee worden alle adviezen vanuit de wetenschap en natuur- en milieuorganisaties in de wind geslagen. Greenpeace, het Wereld Natuur Fonds en Stichting De Noordzee zijn dan ook zwaar teleurgesteld en nemen afstand van dit voorstel. Om het zeeleven een kans op herstel te geven, van kokerworm tot haai, moet je beide gebieden (samen maar 5,5% van de Noordzee) als geheel beschermen, in plaats van minder dan de helft. Het voorstel wordt 16 juni besproken in de Tweede Kamer.

De overheid heeft twee jaar gesprekken gevoerd met de natuur- en milieuorganisaties en de visserijsector over de beschermingsplannen voor deze gebieden op de Noordzee. Behalve de milieuorganisaties hebben ook 21 hoogleraren en wetenschappers een brief1 geschreven aan minister Schultz waarin ze oproepen de natuurgebieden als geheel te beschermen tegen alle vormen van visserij. Maar in het voorstel dat de minister nu naar de Tweede Kamer stuurt, worden alleen afzonderlijke ‘postzegeltjes’ voor bescherming aangewezen. Geen aaneengesloten gebied zoals de wetenschap adviseert.

Doggersbank nauwelijks beschermd

Voor de Doggersbank, een waardevol natuurgebied midden op de Noordzee, kiest het kabinet voor nog minder bescherming. Staatssecretaris Van Dam (Economische Zaken) meldde vrijdag dat het gebied voortaan beschermd is. Maar in de praktijk blijft flyshootvisserij toegestaan, waardoor het kwetsbare bodemleven wordt aangetast en bijvangst optreedt van bijvoorbeeld de doornhaai en koudwaterkoraal. Slechts vijf procent van de Doggersbank gaat op slot voor bodemberoerende visserij. Dat gedeelte bevindt zich bovendien volledig op het Duitse vlak.

Bescherming is hard nodig

Betere bescherming is hard nodig. De Noordzeelanden hebben niet kunnen verhinderen dat de soortenrijkdom dramatisch achteruit is gegaan, de zeebodem en het bodemleven ernstig zijn beschadigd en voedselketens zijn verstoord. De Noordzee is één van de drukste zeeën ter wereld. Alleen al het Nederlandse deel wordt gebruikt voor visserij, olie-, gas-, zand-, grind- en schelpenwinning, recreatie, windenergieopwekking, baggerstort en landaanwinning.

Centrale Oestergronden, Friese Front en Doggersbank

Op de Centrale Oestergronden, waar vroeger nog uitgestrekte oesterbanken voorkwamen, leven zeldzame en langlevende bodemdieren, zoals het bedreigde schelpdier Noordkromp. Het Friese Front is een zeer voedselrijk gebied met grote aantallen bodemdieren, zoals de slangster, zeekomkommer en het goudkammetje. Er komen grote scholen haring en sprot voor, die op hun beurt zeezoogdieren zoals de bruinvis en witsnuitdolfijn en tienduizenden zeevogels aantrekken. De Doggersbank strekt zich uit over Duitsland, Nederland en het Verenigd Koninkrijk. Ze vormt een paargebied voor kabeljauw, wijting en schol en is een voedselgebied voor onder meer bruinvissen, zeehonden, witsnuitdolfijnen en zeevogels als jan-van-genten en noordse stormvogels.

Coverfoto: Detlef Reichard / CC BY-ND 2.0