Onlangs zag een Australische visser een enorme bol drijven op zo’n 30 mijl uit de kust van Bunbury, West-Australië. De visser, Mark Watkins, zag eerst niet wat het moest voorstellen en dacht aan een andere boot of een gevallen luchtballon, in ieder geval niet iets wat hij vaker had gezien. Dichterbij komend krijgt het object meer vorm en ook meer geur… niet een prettige gewaarwording. 

Ontbindende walvis

Volgens onderzoekers gaat het hier om het opgeblazen karkas van een walvis, waarschijnlijk een bultrug of een zuidkaper. Tijdens het ontbindingsproces stapelen vrijkomende gassen zich op in het lichaam, waardoor dit opblaast. Dode walvissen kunnen hierdoor zelfs exploderen, wat een spectaculaire en tegelijkertijd extreem ranzige gebeurtenis is. Mark Watkins zei: “Ontbindende walvis is een van de smerigste geuren die bestaat” en vergeleek het met de geur van een pot varkensvet dat je wekenlang in de zon hebt laten staan.

Walvisskelet in de diepte

Heb je je wel eens afgevraagd wat er gebeurt met de restanten van een dode walvis? Dode walvissen spoelen regelmatig aan en worden dan geruimd door lokale bevoegde instanties. De walviskarkassen die niet aanlanden, ondergaan een veel natuurlijker proces. Aaseters hebben aardig wat moeite met de dikke huid en de vetlaag (blubber) van een walvis, dus aan de oppervlakte gebeurt er vrij weinig. Naar verloop van tijd verdwijnt het gas weer uit het karkas en zullen de restanten gaan zinken en uiteindelijk op de zeebodem terecht komen.

De plek waar een dode walvis op de bodem ligt wordt een whale fall genoemd, een plek met een ‘gevallen’ walvis. Allerlei organismen krijgen nu de kans om zich te goed te doen aan de restanten en het zachte weefsel is binnen een paar maanden helemaal verdwenen. Het kan echter tot wel 30 jaar duren voordat een walvisskelet volledig is verdwenen.

Whale fall bij de Channel Islands

Het team van de E/V Nautilus is tijdens hun expeditie bij de Channel Islands (Californië) inmiddels twee keer zo’n walvisskelet tegen gekomen. Het walvisgraf in bovenstaande video lijkt er al geruime tijd te liggen, slechts een deel van de botten zijn nog zichtbaar. De restanten van de walvis dienen hier ook als hard substraat, waar ander leven van profiteert. Let bijvoorbeeld op de anemoon die op een van de grotere botten zit.

Whale falls worden niet zo heel vaak ontdekt, omdat er wel wat geluk voor nodig is om een dergelijk graf te vinden onder water. In 2013 vonden wetenschappers het eerste skelet van een dwergvinvis bij Antarctica. Ook hier diende de botten als kunstmatig rif en werden maar liefst negen nieuwe soorten gevonden.

Coverfoto: Skelet van een blauwe vinvis in het Museum of Nature in Ottowa, Canada – QUOI Media Group / CC BY-SA 2.0